Als je een schuld hebt aan een andere partij, dan is het meest voor de hand liggend dat je die schuld voldoet door een betaling. Naast het voldoen van een vordering door betaling kan dit ook plaatsvinden door verrekening. Wat is er dan eenvoudiger dan vorderingen over en weer met elkaar te verrekenen en enkel een eventueel verschil te betalen?
Wat op het eerste gezicht vooral een administratieve handeling lijkt, kent echter een aantal juridische aandachtspunten die niet mogen worden onderschat.
De wettelijke basis voor verrekening is te vinden in artikel 6:127 BW. Een schuldenaar kan zijn schuld aan een partij verrekenen met een eigen vordering op dezelfde wederpartij. Voorwaarde daarbij is dat de vordering opeisbaar is.
De regeling omtrent verrekening is echter niet zonder meer van toepassing; het is geen zogeheten 'dwingend' recht. Dat betekent dat partijen daarvan mogen afwijken. Een gevolg daarvan kan zijn dat het niet mogelijk is om over en weer staande vorderingen met elkaar te verrekenen. Zo wordt de mogelijkheid tot verrekening bijvoorbeeld in algemene voorwaarden vrijwel altijd uitgesloten.
De juridische vrijheid die de wet partijen geeft om afwijkende afspraken te maken rond verrekening, zie je ook terug in concernverband. Je kunt immers afspreken dat verrekening niet alleen plaatsvindt tussen dezelfde partijen, maar ook tussen meerdere partijen, bijvoorbeeld bij gelieerde partijen. Zo kan een schuld van partij A aan partij B worden verrekend met een vordering die partij C (een zustervennootschap van partij A) op partij B heeft. Hierdoor hoeven niet alle afzonderlijke betalingen daadwerkelijk plaats te vinden. Zeker in concernverband levert dit aanzienlijke voordelen op voor de liquiditeitspositie en de administratieve efficiëntie.
Tegelijkertijd is dat niet zonder risico voor de partijen die deel uitmaken van zo'n verrekeningsovereenkomst. De bestuurder van elke vennootschap dient zich ervan bewust te zijn dat hij een partij vertegenwoordigt met eigen belangen en verplichtingen, en dat belang voorop te stellen als hij het verzoek krijgt een verrekeningsovereenkomst aan te gaan.
Heb je zelf vragen over de mogelijkheden en onmogelijkheden van verrekening? Neem dan contact met ons op!
Rob de Hair, advocaat ondernemingsrecht